Page 9 - Lykos Dergisi - Kültür Sanat Tarih Arkeoloji

Lykos Dergisi

Lidya Başkentine Kapsamlı Bir Bakış: Antik Sardes ve Bin Tepe
Tümülüslerinin Arkeolojik ve Tarihsel Önemi

ÖZET

Anahtar Kelimeler: Sardes, Lidya, Bin Tepe Tümülüsleri, Paktolos, Antik Sikke, Anadolu Arkeolojisi,
UNESCO Dünya Mirası.

GİRİŞ

Manisa’nın Salihli İlçesi, Sart Beldesi sınırları içinde yer alan Sardes Antik Kenti,
Tmolos Dağları’nın (Bugünkü Bozdağ) eteklerinde, Ege sahilinden Anadolu’nun içlerine
doğru uzanan yollar üzerinde stratejik bir konumda, Hermos (Gediz) Nehri’nin iyi sulanan
ovası ile Gyges (Marmara) Gölü’ne bakan bereketli ve güvenli bir alanda yer
almaktadır. Sardes Kenti Demir Çağı Lydia Krallığı’nın başkenti olmuştur.

Kentin akropolisi, ovadan 300 metre yukarıda yükselen bir kale gibidir. Akropolis’in
eteğinde yer alan Paktolos Nehri kente yalnızca su değil, altın da taşımıştır. Bugün bilinen
madeni para yani sikkenin doğum yeri olan Sardes, antik dünyanın önde gelen şehirleri

arasındadır. Antik Yunan ve Roma eKfsaantkelıelarirnıdnedPaanktDoloosl’ataykıi altının varlığı, dokunduğu her

şeyi altına çeviren Frig kralı Midas’ın burada yıkanmasının sonucudur.

Koç HoldingYönetim Kurulu Başkanı,

MÖ 1. yüzyıla gelindiğinde Paktolos’taki altın varlığının tükendiği söylense de Sardes

“altın” sıfatıyla anılmayaSadyeıvnamÖmetemriMştir..KOBöÇlg’eadeteyşeürküktüülrenedkearziız.çalışmaları Sart ve

yöresinin 5000 yılı aşkın bir süredir çeşitli yerleşimlere sahne olduğunu, Roma ve Bizans
dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olduğunu göstermektedir.

Marmara Gölü’nün güney kenarında yer alan ve Lidya tümülüs mezarlık alanı olan
Bin Tepeler, dünyanın en büyük tümülüs alanıdır. Kraliyet mezarlığı olarak Sardes’e bağlı
olan Bin Tepeler, Hermos (Gediz) Ovası ile Gyges (Marmara) Gölü’nün arasındaki bir sırtta
yer alır. Buradaki Tümülüs mezarlar Sardes yolundan bile görülebilmektedir ve en azından
yüz tümülüsün varlığı söz konusudur. Unesco Türkiye Milli Komisyonu’nun verdiği bilgiye
göre, Kamboçya’nın Phnom Penh şehrinde yapılan 37. Dünya Miras Komitesi toplantısında,
Dünya Miras Komitesi’ne aday gösterilen kültür miraslarımızdan “Sardes Antik Kenti ve
Bintepeler Lidya Tümülüsleri’nin de listeye kabulü 21 Haziran 2013’te onaylanmıştır.

Tüm bu bilgiler ışığında bu makale ; Lydia Krallığı’nın başkenti Sardes Antik
Kenti’ni coğrafi konumunu, halkının yapısını, mimari unsurlarını, inanışlarını, geçmişten
günümüze tarih sayfasında oynadığı rolü ve şuanki durumu göstermeyi amaçlamaktadır.

9

Lykos Dergisi